Voelt je nieuwe multifocale bril vreemd aan?
Een goed teken. Het betekent dat je hersenen op dit moment iets nieuws leren. Op deze pagina laten we zien wat er in je hoofd gebeurt, en dat bewijzen we met vier experimenten die je zelf doet. Het kost je ongeveer 5 minuten.
Het ligt niet aan je bril. En ook niet aan jou. Je hersenen werken alleen hun software bij.
Een multifocaal glas heeft verschillende sterktes op verschillende plekken: door het bovenste deel kijk je veraf, door het midden op tussenafstand en door het onderste deel dichtbij. Je ogen en hersenen zijn al tientallen jaren gewend aan één manier van kijken. Nu moeten ze een nieuwe manier leren: door welk deel van het glas je kijkt bij welke afstand.
Dit is niet zomaar wennen, maar echt leren. Je hersenen leggen nieuwe zenuwverbindingen aan, net als wanneer je een nieuwe taal leert of leert fietsen. Daarom kunnen de eerste dagen deinend aanvoelen, de randen wazig en de trap onbetrouwbaar. Dat is normaal en het gaat voorbij. De volgende vier experimenten laten zien wat je hersenen kunnen.
Je hersenen bewerken de hele tijd wat je ziet. Bewijs het zelf.
Zo werkt het: Hieronder zie je een zwart vlak waarin een rood raster beweegt en drie gele stippen stil blijven staan. Scrol tot het vlak je scherm vult. Staar naar de groene stip in het midden, zonder je ogen of je hoofd te bewegen. Na ongeveer 10–15 seconden beginnen de gele stippen te verdwijnen, terwijl ze de hele tijd op het scherm staan.
Wat gebeurde er? De stippen zijn niet van het scherm verdwenen. Je hersenen lieten ze niet meer zien, omdat ze een onscherp signaal aan de rand dat niet beweegt als onbelangrijk beoordelen. Precies hetzelfde gebeurt met de randzones van een multifocaal glas: na een paar weken laten je hersenen de onscherpte niet meer zien, ook al zit die nog steeds in het glas.
Verdwenen de stippen niet? Probeer het dan opnieuw bij minder licht en houd je blik strakker op de groene stip gericht. Het effect werkt alleen als je blik echt stil blijft staan.
Er zit een gat in je gezichtsveld. Nu, op dit moment. En je hebt het nog nooit gemerkt.
Ieder mens heeft in zijn oog een blinde vlek: de plek waar de oogzenuw het oog verlaat en waar helemaal geen lichtgevoelige cellen zitten. Je merkt er nooit iets van, omdat je hersenen het gat automatisch opvullen, elk moment opnieuw.
Vind je blinde vlek
- Bedek je linkeroog met je hand.
- Kijk met je rechteroog naar het plusteken. Kijk niet naar de bol, maar blijf hem vanuit je ooghoek waarnemen.
- Breng je gezicht langzaam dichter bij het scherm (tot ongeveer 20–40 cm afstand). Op een bepaald punt verdwijnt de gele bol helemaal.
Let op: op de plek van de bol zie je geen zwart gat, maar vullen je hersenen de kleur van de achtergrond in. Als je hersenen dit elk moment kunnen zonder dat je het merkt, is wennen aan een nieuw glas voor ze een kleinigheid.
Zo meteen zie je een Banaani-geel dat niet bestaat.
Als je ogen lang naar dezelfde kleur kijken, raken de cellen die kleur waarnemen vermoeid en compenseren je hersenen dat met de tegenovergestelde kleur. Staar 20 seconden naar de witte stip in het midden van de blauwe banaan, zonder je blik te bewegen. Verplaats je blik daarna naar de zwarte stip in het witte vlak.
De Banaani-illusie
Wat gebeurde er? Op het witte vlak zweefde een gele banaan die nooit op het scherm heeft gestaan. Je hersenen hebben hem zelf gemaakt. Hetzelfde aanpassingsmechanisme regelt voortdurend kleuren, helderheid en scherpte voor je, en het is nu aan het werk met je nieuwe glazen.
Zo werkt een multifocaal glas
Kies een zone en we vertellen waar je die voor gebruikt. Als je weet door welk deel van het glas je waarvoor kijkt, wen je een stuk sneller.
Dit mechanisme haalt het deinen weg. Kijk hoe het zichzelf kalibreert.
Het zwevende gevoel in het begin met multifocale glazen komt doordat de randen van het glas het beeld net iets anders laten bewegen dan je hersenen verwachten. Je hersenen kalibreren hun gevoel voor beweging opnieuw in een paar weken. Zo snel gaat dezelfde kalibratie in het klein: staar 20 seconden naar de rode stip in het midden van de ringen en kijk daarna meteen naar de tekst eronder.
Bewegingsna-effect
Zag je het? De illusie duurde maar even, en daarna was de wereld weer normaal. Je hersenen kalibreren de hele tijd in beide richtingen, zonder dat je het merkt.
Zo verandert jouw wereld in de komende drie weken
Versleep de schuifregelaar en bekijk wat het mechanisme dat je net zelf hebt ervaren dag na dag voor je doet. Let op: het glas verandert helemaal niet. Het enige wat verandert, ben jij.
Gewenningssimulator
Een krant in je hand
Als je deze tekst door het onderste deel van het glas bekijkt en je hoofd rustig stilhoudt, blijft de tekst scherp. Over drie weken denk je er niet eens meer over na: je blik gaat vanzelf naar de juiste plek.
😵💫 De randen deinen en de vloer lijkt te golven. Dit is de meest normale eerste reactie.
Zo verloopt het wennen
- Een deinend, zwevend gevoel is normaal
- Randen wazig, trap voelt vreemd
- Mogelijk lichte hoofdpijn
- Je hersenen: "Wat gebeurt hier nou?"
- Het deinen neemt duidelijk af
- Je blik begint de juiste plekken te vinden
- Lezen gaat steeds beter
- Je hersenen: "Aha, hier zit logica in!"
- Je vergeet dat je een bril op hebt (in de goede zin)
- Hoofd en blik bewegen vanzelf
- De wazige randen vallen je niet meer op
- Je hersenen: "Welke nieuwe bril?"
6 tips om sneller te wennen
Geen zorgen. Je hersenen regelen dit.
Geef jezelf rustig 3 weken de tijd. De meeste mensen zijn al in de eerste week gewend, en bijna iedereen binnen drie weken.
Begin je na drie weken nog niet te wennen? Dan komt dat meestal doordat de glazen niet precies goed voor je ogen zijn gecentreerd. Ook dat lossen we op: bijna altijd verhelpen we het probleem door de glazen opnieuw te centreren.
Stuur ons een e-mail, vertel wat er niet goed gaat en voeg een selfie toe die recht van voren is genomen, met je bril op. Op de foto zien we hoe de glazen voor je ogen zitten. Als het nodig is, maken we nieuwe glazen met de juiste centrering.
Neem contact op: info@banaanieyewear.fi